4 kadencja, 69 posiedzenie, 4 dzień (05.03.2004)

http://ks.sejm.gov.pl:8009/kad4/069/40694193.htm

Oświadczenia.

Poseł Zofia Krasicka-Domka:

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W dniu 22 lutego br. [2006] odbyła się wielka uroczystość w Chochołowie w 158. rocznicę powstania zwanego chochołowskim. W roku 1846, 22 lutego, w sobotę, górale podhalańscy z parafii chochołowskiej, m.in. z Dzianisza, Cichego, Witowa, w liczbie 300, uzbrojeni w kosy, poderwani przez proboszcza Józefa Kmitowicza i organistę Jana Kantego Andrusikiewicza, przy poparciu poronińskiego proboszcza Michała Głowackiego, wyruszyli przeciw austriackiemu zaborcy.

    Jak opisuje Kazimierz Przerwa-Tetmajer, ruszyli gnani umiłowaniem niepodległości i ślebody, z nadzieją, że za nimi ruszą inni, cała Polska może... Ceniony poeta Augustyn Suski oddaje ducha ˝poruseństwa chochołowskiego˝ w wierszu ˝Orły z Chochołowa˝: Widziało się, ze mocno gory na ręcach uniesom, ze z gór dolecom do morza i Polskom się stanom.

    Nierówne były siły podhalańskich górali w porównaniu do austriackich. W następnym dniu żandarmi zgarnęli wielu uczestników ˝poruseństwa chochołowskiego˝ i powiedli do więziennych lochów, z których wielu nie wróciło nigdy. W więzieniu zmarł także ks. Michał Głowacki.

    Wśród górali podhalańskich pamięć o patriotycznym zrywie trwa. Dzieci śpiewają: nutko sabałowo sławę chochołowską głoś po świecie.

    Tegoroczne obchody rocznicowe, których głównym organizatorem był wójt Józef Babicz, nałożyły się na stulecie ruchu regionalnego, który zapoczątkował Władysław Orkan, oraz na 85-lecie Związku Podhalan. Uroczystość rozpoczęła się mszą świętą, koncelebrowaną przez księdza proboszcza chochołowskiego Władysława Kosa oraz poronińskiego proboszcza ks. Franciszka Juchasa, z liturgią w gwarze.

    Złożyliśmy wieńce pod pięknym pomnikiem przed kościołem. Na posiady góralskie udaliśmy się do regionalnej sali, gdzie powitał nas duży napis złożony ze słów Władysława Orkana: Tradycja jest twoją dumą.

    I dumny jest ten podhalański lud, miłujący tradycję, śpiew, gwarę, stroje, zwyki oraz historię i pamięć o bohaterach narodowych. Dziękuję za uwagę.